هیستروسالپنگوگرام (HSG) – راهنمای کامل تصویربرداری رحم و لوله‌های رحمی

هیستروسالپنگوگرام (HSG) یکی از روش‌های تصویربرداری تخصصی است که برای بررسی رحم و لوله‌های رحمی زنان استفاده می‌شود. این روش کمک می‌کند تا مشکلاتی مانند انسداد لوله‌های رحمی، ناهنجاری‌های رحم یا علل ناباروری به‌صورت دقیق تشخیص داده شود. در این مقاله، همه نکات مهم درباره HSG، آمادگی قبل از انجام، روند تصویربرداری، مزایا، عوارض و مراقبت‌های پس از آن را توضیح می‌دهیم.

HSG چیست؟

هیستروسالپنگوگرام یک نوع رادیولوژی تخصصی است که از اشعه ایکس برای بررسی رحم و لوله‌های رحمی استفاده می‌کند. در این روش، ماده حاجب (contrast agent) از طریق گردنه رحم به داخل رحم تزریق می‌شود و با کمک اشعه X مسیر لوله‌ها و شکل داخلی رحم نمایش داده می‌شود.

HSG معمولاً برای بررسی ناباروری زنان، پیگیری پس از جراحی‌های رحمی یا تشخیص مشکلات ساختاری رحم استفاده می‌شود.

کاربردهای هیستروسالپنگوگرام

1. بررسی ناباروری: یکی از شایع‌ترین کاربردهای HSG، تشخیص علل انسداد لوله‌های رحمی است. انسداد لوله‌ها می‌تواند مانع از رسیدن تخمک به رحم و باروری شود.

2. تشخیص ناهنجاری‌های رحم: مانند رحم دوشاخه، سپتوم رحمی یا چسبندگی‌های داخل رحمی.

3. پیگیری بعد از جراحی یا هیستروسکوپی: برای اطمینان از باز بودن لوله‌ها و سلامت رحم.

4. تشخیص مشکلات پس از سقط یا زایمان: گاهی بعد از جراحی‌های رحمی، HSG برای بررسی وضعیت رحم لازم است.

آمادگی قبل از انجام HSG

برای افزایش دقت تصویر و کاهش ناراحتی، رعایت نکات زیر ضروری است:

• HSG بهتر است در روزهای ۵ تا ۱۰ سیکل قاعدگی انجام شود تا مطمئن شویم فرد باردار نیست.

• از مصرف داروهای مسکن و ضد اسپاسم طبق تجویز پزشک می‌توان استفاده کرد.

• در صورتی که حساسیت به مواد حاجب یا ید دارید، حتماً پزشک خود را مطلع کنید.

• رابطه جنسی یا استفاده از داروهای واژینال ۲۴ ساعت قبل محدود شود تا عفونت ایجاد نشود.

مطلب مرتبط : چه نکاتی قبل از عکس رنگی رحم (هیستروسالپنگوگرافی) باید رعایت کرد؟

روند انجام هیستروسالپنگوگرام

1. قرارگیری بیمار روی تخت اشعه X: بیمار به صورت پشت خوابیده یا در موقعیت خاصی قرار می‌گیرد.

2. قرار دادن کاتتر در گردنه رحم: یک لوله کوچک به آرامی وارد گردنه رحم می‌شود.

3. تزریق ماده حاجب: ماده حاجب از طریق کاتتر وارد رحم و لوله‌های رحمی می‌شود.

4. تصویربرداری با اشعه ایکس: تصاویر با کیفیت از رحم و مسیر لوله‌ها گرفته می‌شود.

5. پایان کار و بررسی تصاویر: تصاویر توسط رادیولوژیست بررسی می‌شود و هرگونه انسداد یا ناهنجاری مشخص می‌شود.

مدت زمان و درد HSG

• HSG معمولاً ۱۰ تا ۲۰ دقیقه طول می‌کشد.

• احساس انقباض یا درد خفیف در ناحیه شکم و لگن طبیعی است، ولی استفاده از داروهای مسکن قبل از انجام کار می‌تواند کمک کند.

مطلب مرتبط : عکس رنگی رحم درد دارد؟ تجربه بیماران و راهنمای کاهش درد

مزایای هیستروسالپنگوگرام

• روش کم تهاجمی و دقیق برای بررسی رحم و لوله‌ها.

• امکان تشخیص زودهنگام مشکلات ساختاری یا انسداد لوله‌ها.

• کمک به برنامه‌ریزی درمان ناباروری یا جراحی‌های بعدی.

مطلب مرتبط : سونوگرافی با تزریق سالین از رحم (سونوهیستروگرافی)

عوارض و مراقبت‌های پس از HSG

• خفیف و موقت: درد، کرامپ‌های شکمی یا لکه‌بینی.

• نادر و جدی: عفونت، واکنش به ماده حاجب یا خونریزی زیاد.

• بعد از انجام HSG:

  • از فعالیت سنگین یا ورزش شدید تا ۲۴ ساعت خودداری شود.

  • در صورت تب، درد شدید یا خونریزی غیرطبیعی با پزشک تماس بگیرید.

هیستروسالپنگوگرام در مرکز تصویربرداری دکتر مهرشاد جمالی

مرکز تصویربرداری دکتر مهرشاد جمالی با بهره‌گیری از تجهیزات پیشرفته و مدرن رادیولوژی و تیم متخصص، امکان انجام HSG با دقت بالا و کمترین درد برای بیماران را فراهم می‌کند. ویژگی‌های اختصاصی مرکز شامل:

• نداشتن محدودیت وزنی بیماران

• امکان پذیرش بیماران پس از جراحی‌های خاص مانند بای‌پس و اسلیو

• ارائه تصاویر دقیق و فوری برای تصمیم‌گیری سریع پزشک

• انجام خدمات رادیولوژی با بیمه تکمیلی

با مراجعه به مرکز ما، انجام هیستروسالپنگوگرام در محیطی آرام، حرفه‌ای و بهداشتی انجام می‌شود.

اطلاعات تماس و نوبت‌دهی

• آدرس: تهران - بلوار کریم خان - خیابان ایرانشهر - خیابان جعفرشهری نبش سپهبد قرنی - مرکز سونوگرافی و رادیولوژی دکتر مهرشاد جمالی (بیمارستان آپادانا)
• تماس: 09332468052 - 02188823840
• ساعات کاری: همه‌روزه از ۸ صبح تا ۸ شب
• با شرکت در نظر سنجی از تخفیف های لحظه ای برخوردار شوید !

سوالات متداول

آیا HSG می‌تواند باعث ناباروری شود؟
خیر، HSG یک روش تشخیصی امن است و در صورتی که تحت نظر متخصص انجام شود، خطر جدی ندارد.

آیا می‌توان HSG را در بارداری انجام داد؟
خیر، HSG در دوران بارداری ممنوع است و باید در روزهای مناسب سیکل قاعدگی انجام شود.

آیا بعد از HSG می‌توان رابطه جنسی داشت؟
معمولاً پس از ۲۴ ساعت مشکلی ندارد، مگر اینکه پزشک توصیه خاصی کرده باشد.

مطالب مرتبط : 

• تفسیر عکس رنگی رحم (HSG) | راهنمای کامل و کاربردی برای بیماران

• چطور بدون استرس عکس رنگی رحم بگیریم؟

این مقاله توسط تیم محتوای پزشکی مرکز تصویربرداری دکتر مهرشاد جمالی تهیه و تحت نظارت علمی پزشک مرکز بازبینی شده است.