آمبولیزاسیون فیبروم رحم چیست؟ درمان کمتهاجمی بدون جراحی باز
آنچه در ادامه خواهید خواند
آمبولیزاسیون فیبروم رحم چیست؟ بررسی روش انجام، مزایا، عوارض، هزینه، تأثیر بر بارداری و دوران نقاهت. راهنمای ارزیابی تخصصی در تهران.
آمبولیزاسیون فیبروم رحم چیست؟ درمان کمتهاجمی بدون جراحی باز
آمبولیزاسیون فیبروم رحم یکی از روشهای کمتهاجمی برای درمان فیبرومهای علامتدار است که بدون نیاز به برش بزرگ جراحی انجام میشود. در این روش، با کاهش خونرسانی به فیبروم، اندازه آن بهتدریج کاهش پیدا میکند و علائمی مانند خونریزی شدید قاعدگی، درد و فشار لگنی ممکن است بهبود یابند.
اگر به دلیل فیبروم رحم دچار خونریزیهای طولانی، کمخونی، درد لگن یا تکرر ادرار شدهاید، شاید آمبولیزاسیون یکی از گزینههای درمانی شما باشد. بااینحال، این روش برای همه بیماران مناسب نیست و انتخاب آن به تعداد، اندازه و محل فیبرومها، شدت علائم و برنامه بارداری آینده بستگی دارد.
در این مقاله با نحوه انجام آمبولیزاسیون، مزایا و عوارض احتمالی، دوران نقاهت، تأثیر آن بر باروری و تفاوت آن با جراحی فیبروم آشنا میشوید.
آمبولیزاسیون فیبروم رحم چیست؟
آمبولیزاسیون فیبروم رحم یا Uterine Fibroid Embolization (UFE) روشی در حوزه رادیولوژی مداخلهای است. در این روش، پزشک متخصص با استفاده از یک کاتتر باریک، ذرات مخصوصی را به عروق خونرسان به فیبروم وارد میکند.
این ذرات جریان خونرسانی به فیبروم را کاهش میدهند و در نتیجه، بافت فیبروم بهمرور کوچکتر میشود. هدف اصلی درمان، کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی بیمار است؛ نه لزوماً ناپدید شدن کامل فیبروم.
این روش معمولاً با بیحسی موضعی و داروهای کنترل درد یا آرامبخشی انجام میشود و برخلاف جراحی باز، نیازی به برش بزرگ شکم ندارد.
آمبولیزاسیون فیبروم یکی از کاربردهای تخصصی رادیولوژی مداخلهای یا اینترونشن است.
فیبروم رحم چیست و چه علائمی دارد؟
فیبروم رحم یا لیومیوم، تودهای معمولاً خوشخیم است که از بافت عضلانی رحم منشأ میگیرد. این تودهها ممکن است در دیواره رحم، داخل حفره رحم یا سطح خارجی آن تشکیل شوند.
بسیاری از زنان دارای فیبروم هیچ علامتی ندارند و تنها هنگام سونوگرافی یا معاینه متوجه وجود آن میشوند. در این شرایط معمولاً درمان فوری لازم نیست.
اما بعضی فیبرومها میتوانند باعث مشکلات زیر شوند:
-
خونریزی شدید یا طولانیمدت قاعدگی
-
کمخونی ناشی از خونریزی زیاد
-
درد یا احساس فشار در لگن
-
احساس سنگینی در پایین شکم
-
تکرر ادرار یا فشار بر مثانه
-
یبوست ناشی از فشار بر روده
-
درد هنگام رابطه جنسی
-
اختلال در باروری یا برخی مشکلات بارداری، بسته به محل فیبروم
اندازه فیبروم تنها عامل تعیینکننده نیاز به درمان نیست. گاهی یک فیبروم کوچک در محل نامناسب علائم زیادی ایجاد میکند، درحالیکه فیبرومی بزرگتر ممکن است بدون علامت باشد.
برای شناخت انواع فیبروم و تفاوت آن با پولیپ رحم، مقاله فیبروم و پولیپ رحم؛ علائم، تشخیص و درمان را مطالعه کنید.
چه کسانی برای آمبولیزاسیون فیبروم رحم مناسب هستند؟
آمبولیزاسیون ممکن است برای زنانی مناسب باشد که فیبرومهای علامتدار دارند و میخواهند گزینهای کمتهاجمی را بررسی کنند.
این روش بهویژه در شرایط زیر قابل بررسی است:
-
خونریزی قاعدگی شدید که بر زندگی روزمره تأثیر گذاشته است.
-
احساس فشار یا درد لگنی ناشی از فیبروم
-
وجود چند فیبروم که درمان آنها با روشهای دیگر دشوارتر است.
-
تمایل به حفظ رحم و اجتناب از برداشتن آن
-
پاسخ ناکافی به درمان دارویی
-
تمایل به دوران نقاهت کوتاهتر نسبت به بعضی جراحیها
بااینحال، آمبولیزاسیون در دوران بارداری انجام نمیشود و در صورت وجود عفونت فعال لگنی یا شک به بدخیمی، انتخاب مناسبی نیست.
برای زنانی که قصد بارداری در آینده دارند، تصمیمگیری باید با دقت بیشتری انجام شود و گزینههایی مانند میومکتومی نیز بررسی شوند.
آمبولیزاسیون فیبروم رحم چگونه انجام میشود؟
-
مرحله اول: بررسی اولیه و تصویربرداری
پیش از درمان، پزشک باید تعداد، اندازه، محل و ویژگیهای فیبرومها را مشخص کند.
معمولاً سونوگرافی رحم و لگن اولین روش تصویربرداری است. در برخی بیماران، MRI لگن نیز برای بررسی دقیقتر فیبرومها و برنامهریزی درمان درخواست میشود.
سونوگرافی واژینال رحم میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره ساختار رحم و موقعیت بعضی فیبرومها فراهم کند.
در شرایط خاص که بررسی حفره رحم ضروری باشد، پزشک ممکن است از روشهایی مانند سونوهیستروگرافی کمک بگیرد؛ البته این بررسی برای همه بیماران لازم نیست.
-
مرحله دوم: آمادهسازی بیمار
پیش از انجام آمبولیزاسیون، سابقه بیماریها، حساسیت به مواد حاجب، عملکرد کلیه، احتمال بارداری و داروهای مصرفی بررسی میشود.
ممکن است پزشک آزمایش خون یا بررسی کمخونی درخواست کند.
دستورهای مربوط به ناشتایی و مصرف داروها باید دقیقاً طبق نظر تیم درمان رعایت شوند.
-
مرحله سوم: ورود کاتتر به عروق
در روز درمان، پس از آمادهسازی و کنترل درد، پزشک از طریق یک سوراخ کوچک در ناحیه کشاله ران یا مچ دست، کاتتر را وارد شریان میکند.
سپس با استفاده از تصویربرداری آنژیوگرافی و فلوروسکوپی، کاتتر به سمت شریانهای رحمی هدایت میشود.
-
مرحله چهارم: تزریق ذرات آمبولیزاسیون
پس از قرار گرفتن کاتتر در موقعیت مناسب، ذرات مخصوص آمبولیزاسیون تزریق میشوند تا خونرسانی به فیبروم کاهش یابد.
با گذشت زمان، فیبرومها کوچکتر میشوند و علائم بیمار ممکن است بهبود پیدا کنند.
-
مرحله پنجم: مراقبت پس از درمان
پس از پایان کار، بیمار از نظر درد، خونریزی محل ورود کاتتر و وضعیت عمومی تحت نظر قرار میگیرد.
بسته به شرایط بیمار و نحوه کنترل درد، ممکن است ترخیص در همان روز یا پس از یک شب بستری انجام شود.
مزایای آمبولیزاسیون فیبروم رحم
آمبولیزاسیون در بیماران مناسب میتواند مزایای مهمی داشته باشد:
حفظ رحم
در این روش برخلاف هیسترکتومی، رحم برداشته نمیشود. البته حفظ رحم به معنی تضمین حفظ باروری نیست.
نداشتن برش بزرگ جراحی
کاتتر از طریق یک سوراخ کوچک وارد شریان میشود و نیازی به برش بزرگ شکم وجود ندارد.
امکان درمان چند فیبروم
در بعضی بیماران، آمبولیزاسیون میتواند بهصورت همزمان بر چند فیبروم اثر بگذارد.
کاهش خونریزی و فشار لگنی
در بسیاری از بیماران، خونریزی شدید قاعدگی و علائم فشاری ناشی از فیبروم کاهش پیدا میکند.
دوران نقاهت کوتاهتر
در مقایسه با برخی جراحیهای بزرگتر، مدت بستری و بازگشت به فعالیتهای روزمره معمولاً کوتاهتر است.
با وجود این مزایا، احتمال باقی ماندن علائم یا نیاز به درمان مجدد وجود دارد.
میزان موفقیت آمبولیزاسیون فیبروم چقدر است؟
مطالعات نشان دادهاند که آمبولیزاسیون در بخش قابلتوجهی از بیماران باعث کاهش علائم میشود.
بر اساس اطلاعات منتشرشده توسط کالج متخصصان زنان و زایمان آمریکا (ACOG)، در یکی از مطالعات، حدود سهچهارم زنان پس از آمبولیزاسیون از علائم فیبروم تسکین پیدا کردند؛ بااینحال، حدود یکپنجم بیماران در ادامه به اقدام درمانی دیگری نیاز داشتند.
میزان پاسخ در همه بیماران یکسان نیست و به ویژگیهای فیبروم و شرایط بیمار بستگی دارد.
همچنین کوچک شدن فیبروم معمولاً تدریجی است و ممکن است طی چند ماه ادامه پیدا کند.
عوارض آمبولیزاسیون فیبروم رحم چیست؟
آمبولیزاسیون یک روش کمتهاجمی است، اما بدون خطر نیست.
درد و گرفتگی لگنی
درد و گرفتگی لگنی در ساعات و روزهای اول شایع است و گاهی به داروهای ضددرد قویتر نیاز دارد.
سندرم پس از آمبولیزاسیون
برخی بیماران ممکن است دچار درد، تهوع، خستگی و تب خفیف شوند. این علائم معمولاً طی چند روز بهبود پیدا میکنند.
عفونت
عفونت رحم یا لگن از عوارض مهم ولی کمتر شایع است و ممکن است به درمان فوری نیاز داشته باشد.
مشکلات عروقی یا حساسیت
کبودی و خونریزی در محل ورود کاتتر، آسیب عروقی یا واکنش به ماده حاجب از عوارض احتمالی هستند.
تأثیر بر عملکرد تخمدان
در برخی بیماران، بهویژه در سنین نزدیک به یائسگی، احتمال اختلال عملکرد تخمدان یا قطع قاعدگی وجود دارد.
نیاز به درمان مجدد
در صورت باقی ماندن یا بازگشت علائم، ممکن است انجام آمبولیزاسیون مجدد یا جراحی ضروری شود.
علائم هشدار: تب بالا، درد شدید کنترلنشده، ترشحات بدبو، خونریزی غیرعادی شدید یا تغییر رنگ و دمای پا پس از درمان نیازمند ارزیابی فوری پزشکی هستند.
دوران نقاهت بعد از آمبولیزاسیون فیبروم
یکی از پرسشهای رایج بیماران این است که بعد از آمبولیزاسیون چند روز باید استراحت کنند.
در روزهای ابتدایی ممکن است درد لگنی، گرفتگی شکم، خستگی یا تهوع وجود داشته باشد. شدت این علائم در افراد مختلف متفاوت است.
بسیاری از بیماران طی حدود یک تا دو هفته به فعالیتهای معمول خود برمیگردند. البته برای فعالیتهای سنگینتر ممکن است زمان بیشتری لازم باشد.
بهبود خونریزی و علائم فشاری ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد. کاهش اندازه فیبروم نیز معمولاً بهتدریج اتفاق میافتد.
زمان پیگیری و تصویربرداری کنترل بر اساس نظر پزشک تعیین میشود.
آیا بعد از آمبولیزاسیون فیبروم میتوان باردار شد؟
بارداری بعد از آمبولیزاسیون امکانپذیر است، اما تأثیر این روش بر باروری و پیامدهای بارداری هنوز بهطور کامل روشن نیست.
در زنانی که قصد بارداری دارند، باید گزینههای مختلف درمانی با توجه به محل و تعداد فیبرومها بررسی شوند. برای بعضی بیماران، میومکتومی ممکن است انتخاب مناسبتری باشد.
بنابراین اگر قصد بارداری دارید، حتماً پیش از انتخاب آمبولیزاسیون با متخصص زنان و رادیولوژی مداخلهای مشورت کنید.
برای آشنایی بیشتر با روشهای بررسی رحم و مشکلات باروری، مقاله راهنمای تصویربرداری در ناباروری؛ از سونوهیستروگرافی تا عکس رنگی رحم را بخوانید.
آمبولیزاسیون بهتر است یا جراحی فیبروم رحم؟
انتخاب درمان مناسب به وضعیت هر بیمار بستگی دارد.
آمبولیزاسیون: روشی کمتهاجمی است که میتواند علائم فیبروم را بدون برداشتن رحم کاهش دهد، اما احتمال نیاز به درمان مجدد وجود دارد.
میومکتومی: در این جراحی، فیبروم برداشته میشود و رحم باقی میماند. این روش در برخی زنان با برنامه بارداری آینده مناسبتر است.
هیسترکتومی: در این روش، رحم برداشته میشود و درمان قطعی فیبرومهای رحم محسوب میشود؛ اما امکان بارداری پس از آن وجود ندارد.
درمان دارویی: بعضی داروها میتوانند خونریزی یا سایر علائم را کنترل کنند، اما ممکن است اثر آنها موقت باشد یا برای همه بیماران کافی نباشد.
به همین دلیل، هیچ روش واحدی را نمیتوان بهترین درمان برای تمام زنان مبتلا به فیبروم دانست.
آیا آمبولیزاسیون برای آدنومیوز رحم نیز کاربرد دارد؟
آدنومیوز با فیبروم رحم متفاوت است. در آدنومیوز، بافت شبیه پوشش داخلی رحم در دیواره عضلانی رحم وجود دارد و میتواند باعث درد شدید قاعدگی، خونریزی زیاد و درد مزمن لگنی شود.
آمبولیزاسیون شریان رحمی ممکن است برای برخی بیماران منتخب مبتلا به آدنومیوز نیز مطرح شود. بااینحال، انتخاب بیمار و پیشبینی پاسخ درمانی اهمیت زیادی دارد و این روش برای همه افراد مبتلا به آدنومیوز مناسب نیست.
برای شناخت این بیماری، مقاله آدنومیوز رحم چیست؟ علائم، تشخیص و روشهای درمان را مطالعه کنید.
آمبولیزاسیون و درمان بقایای بارداری
بقایای محصولات بارداری یا RPOC به باقی ماندن بافت مرتبط با بارداری در رحم پس از سقط، زایمان یا پایان بارداری گفته میشود.
این وضعیت ممکن است باعث خونریزی، درد یا عفونت شود و درمان آن به شرایط بیمار بستگی دارد.
آمبولیزاسیون درمان معمول همه موارد بقایای بارداری نیست. در شرایط خاص، مانند خونریزی شدید یا وجود ضایعات عروقی پرخون، تیم درمان ممکن است از آمبولیزاسیون برای کنترل خونریزی استفاده کند.
این کاربرد با آمبولیزاسیون فیبروم رحم تفاوت دارد و باید بهصورت جداگانه ارزیابی شود.
هزینه آمبولیزاسیون فیبروم رحم در تهران
هزینه آمبولیزاسیون به عوامل مختلفی وابسته است، از جمله:
-
مرکز درمانی و نوع بستری
-
تجهیزات آنژیوگرافی و مواد مصرفی
-
وضعیت پزشکی بیمار و پیچیدگی درمان
-
آزمایشها و تصویربرداریهای مورد نیاز
-
پوشش بیمه پایه یا تکمیلی
به همین دلیل، اعلام هزینه دقیق بدون ارزیابی اولیه امکانپذیر نیست.
پیش از انتخاب درمان، بهتر است علاوه بر هزینه، مناسب بودن روش و احتمال نیاز به اقدامات تکمیلی نیز بررسی شود.
ارزیابی فیبروم رحم در مرکز دکتر مهرشاد جمالی تهران
تشخیص دقیق فیبروم و بررسی تعداد، اندازه و محل آن، نقش مهمی در انتخاب روش درمان دارد.
در مرکز سونوگرافی و رادیولوژی دکتر مهرشاد جمالی، واقع در بیمارستان آپادانا تهران، بیماران میتوانند برای اطلاع از خدمات تصویربرداری مرتبط با بررسی رحم و لگن با مرکز تماس بگیرند.
در صورت مطرح بودن آمبولیزاسیون، لازم است امکان انجام اقدام درمانی، پزشک انجامدهنده و محل درمان پیش از مراجعه مشخص شود.
اطلاعات تماس مرکز:
تلفن ثابت: ۰۲۱۸۸۸۲۳۸۴۰
تلفن همراه: ۰۹۳۳۲۴۶۸۰۵۲
آدرس: تهران، محدوده کریمخان و ایرانشهر، خیابان جعفر شهری، بیمارستان آپادانا، مرکز سونوگرافی و رادیولوژی دکتر مهرشاد جمالی.
برای اطلاع از خدمات مشمول تخفیف ویژه ۱۰ درصدی مراجعان سایت و شرایط استفاده از آن، هنگام تماس از پذیرش سؤال کنید.
سؤالات متداول درباره آمبولیزاسیون فیبروم رحم
1. آیا آمبولیزاسیون فیبروم درد دارد؟
در زمان انجام، برای کنترل درد از بیحسی موضعی و در صورت نیاز داروهای آرامبخش استفاده میشود. بااینحال، درد و گرفتگی لگنی پس از آمبولیزاسیون شایع است و ممکن است در روزهای اول به دارو نیاز داشته باشد.
2. آیا آمبولیزاسیون بدون بیهوشی انجام میشود؟
این روش اغلب با بیحسی موضعی و آرامبخشی انجام میشود و معمولاً به بیهوشی عمومی نیاز ندارد. تصمیم نهایی با تیم درمان است.
3. آیا فیبروم بعد از آمبولیزاسیون کاملاً از بین میرود؟
لزوماً خیر. هدف اصلی کاهش اندازه فیبروم و بهبود علائم است. ممکن است فیبروم پس از درمان همچنان در تصویربرداری دیده شود.
4. آیا آمبولیزاسیون باعث یائسگی زودرس میشود؟
در برخی بیماران احتمال اختلال عملکرد تخمدان یا قطع قاعدگی وجود دارد. این خطر بهویژه در سنین بالاتر اهمیت بیشتری دارد.
5. آیا ممکن است بعد از آمبولیزاسیون دوباره به درمان نیاز پیدا کنم؟
بله. بعضی بیماران ممکن است به دلیل باقی ماندن یا بازگشت علائم، به آمبولیزاسیون مجدد یا روش درمانی دیگری نیاز داشته باشند.
6. آیا فیبروم کوچک هم نیاز به آمبولیزاسیون دارد؟
نه لزوماً. تصمیم درمان بیشتر بر اساس علائم، محل فیبروم و تأثیر آن بر زندگی بیمار انجام میشود، نه صرفاً اندازه آن.
7. آیا آمبولیزاسیون برای زنانی که قصد بارداری دارند مناسب است؟
در این گروه باید با احتیاط بیشتری تصمیمگیری شود. تأثیر آمبولیزاسیون بر باروری و بارداری آینده کاملاً مشخص نیست و مقایسه با گزینههای دیگر ضروری است.
8. آیا آمبولیزاسیون برای چند فیبروم همزمان قابل انجام است؟
بله، یکی از مزایای احتمالی این روش امکان تأثیرگذاری بر چند فیبروم است. البته مناسب بودن آن باید با تصویربرداری و ارزیابی تخصصی مشخص شود.
جمعبندی؛ آیا آمبولیزاسیون فیبروم رحم انتخاب مناسبی است؟
آمبولیزاسیون فیبروم رحم یکی از روشهای کمتهاجمی درمان فیبرومهای علامتدار است که میتواند بدون برداشتن رحم، خونریزی شدید و علائم فشاری را در بسیاری از بیماران کاهش دهد.
بااینحال، این روش برای همه مناسب نیست. وضعیت فیبرومها، شدت علائم، سن بیمار، تمایل به بارداری و احتمال نیاز به درمان مجدد باید پیش از تصمیمگیری بررسی شوند.
اگر فیبروم رحم دارید و درباره انتخاب روش درمان تردید دارید، اولین قدم ارزیابی دقیق پزشکی و تصویربرداری است.
برای کسب اطلاعات درباره خدمات تصویربرداری مرتبط و مسیر ارزیابی تخصصی میتوانید با مرکز دکتر مهرشاد جمالی در تهران تماس بگیرید.
منابع علمی
این مقاله صرفاً برای آموزش بیماران تهیه شده و جایگزین معاینه، تشخیص یا توصیه پزشک متخصص نیست. پیش از انتشار، تأیید علمی پزشک مسئول توصیه میشود.
برچسب ها : آمبولیزاسیون فیبروم   بقایای بارداری   امبولیزاسیون رحم   سونوگرافی آدنومیوز   اینترونشن در محل   فیبروم رحم   رادیولوژی مداخلهای   اینترونشن   تصویربرداری پزشکی زنان  
لینک کوتاه : https://drmehrshadjamali.com/a?1798
نظر و یا سوال خود را با ما درمیان بگذارید
نظرات و سوالات
تاکنون نظری یا سوالی ثبت نشده

