ندول تیروئید (گره های تیروئید)

در آموزش های گذشته در تفسیر سونوگرافی تیروئید با ندول‌های تیروئید آشنا شدیم، که اگر کلمه غیرطبیعی را در نتایج تصویربرداری اولتراسونیک مشاهده کردید، ممکن است یکی از دلایل آن ندول‌های سونوگرافی یا همان گره‌های تیروئیدی هستند.
در ادامه به اطلاعات بیشتری در مورد ندول های سونوگرافی میپردازیم.

ندول تیروئید چیست ؟

قبل از هر چیزی اصلا ندول تیروئید چیست ؟ توده های روی غده تیروئید را گره یا ندول تیروئید می نامند بیشتر ندولها غیر سرطانی بوده و نیازی به درمان ندارد. اما در بعضی موارد گره های تیروئید می تواند مقدار زیادی هورمون تولید کند که باعث اختلال در عملکرد غده تیروئید می شود . اما چطور؟

رشد بیش از حد تیروئید

ندول تیروئید برآمدگی هایی هستند که در غدد تیروئید به وجود میآیند. رشد غیرعادی بافت‌های تیروئید اغلب در لبه های آن اتفاق میافتد به همین دلیل در گلو برآمده احساس میشود. اگر ندول‌ها بزرگ باشند یا در افراد لاغر به وجود بیایند این برآمدگی در جلوی گردن قابل مشاهده است.

علت ایجاد ندول تیروئید

گاهی اوقات رشد بیش ازحد تیروئید باعث شکلگیری یک یا چند ندول میشود. دلیل این اتفاق مشخص نیست. شکلگیری ندولها نگرانی در مورد سرطان را افزایش میدهد. خوشبختانه احتمال سرطان بسیار کم است و فقط در کمتر از 5 درصد ندولها اتفاق میافتد. ندول بیشتر در کسانی به وجود میآید که بدنشان به اندازه ی کافی ید دریافت نمیکند یا خانواده شان سابقه ی این بیماری را داشته اند. ید عامل ساخته شدن هورمون تیروئید است. ندولهای تیروئید دارای انواع مختلفی هستند:

1. ندول کلویید :
   این ندولها در اثر رشد بیش ازاندازه ی بافتهای تیروئید به وجود میآیند و خوش خیم هستند. ممکن است بزرگ شوند ولی بر روی غده ی تیروئید گسترش پیدا نمیکنند.
2. کیست تیروئید :
   کیستهایی هستند که با مایع پرشده اند یا بخشی از آنها جامد و بخشی دیگر مایع است.
3. ندولهای ملتهب :
   این ندولها در اثر التهاب مزمن غدد تیروئید به وجود میآیند و باعث ایجاد درد نمیشوند.
4. گواتر مولتی ندولر :
   گاهی اوقات بیماری تیروئید بزرگ شده (گواتر) در اثر ندولهای بسیار به وجود آمده است (معمولاً خوش خیم هستند).
5. ندول تیروئید پرکار :
   این ندولها هورمون تیروئید تولید میکنند که باعث به وجود آمدن پرکاری تیروئید میشود. پرکاری تیروئید بر روی قلب تأثیر گذاشته و باعث بیماریهایی مانند توقف ناگهانی قلب، فشارخون بالا، آریتمی قلب (ضربان نامنظم قلب)، پوکی استخوان و سایر مشکلات سلامتی میشود.

ندولها در سونوگرافی تیروئید

ندول‌های تیروئید می‌تواند بدخیم (سرطانی) و یا خوش‌خیم باشند. در نتایج سونوگرافی به ندول‌های تیروئید نمره می‌دهند. این نمره در نتایج سونوگرافی طبقه‌بندی می‌شوند. اصطلاحات این طبقه‌بندی به صورت زیر است:

• U1: ندول تیروئید نرمال
• U2: ندول تیروئید خوش‌خیم
• U3: ندول تیروئید نامشخص
• U4: ندول تیروئید مشکوک به بدخیمی
• U5: تیروئید مبتلا به ندول‌های بدخیم یا سرطان

سونوگرافی به طور کامل روی پوست انجام می‌شود و به اعضای داخلی بدن اثر نمی‌گذارد و عوارضی به همراه ندارد.

علائم ندول های تیروئید

اغلب ندولهای تیروئید علائمی ندارند. معمولاً بیماران احساس برآمدگی در گلو میکنند و یا آن را در آینه میبینند. گاهی هم یکی از اعضای خانواده یا دوستان متوجه برآمدگی عجیبی در گردن فرد مبتلا به ندول میشود. یکی دیگر از راههای رایج تشخیص ندول معاینهی معمولی هنگام مراجعه به پزشک عمومی است. گاهی ندولها باعث ایجاد درد میشوند و در موارد بسیار نادر برخی بیماران دچار مشکل بلعیدن شده اند زیرا ندول بزرگ شده و در موقعیتی قرار گرفته که مانع عبور غذا از مری میشود. گاهی اوقات فردی برای مشکلی مانند بیماری غدد پاراتیروئید، بیماری سرخرگ کاروتید یا گردن درد به دکتر مراجعه کرده و در زمان سیتیاسکن، ام آر آی یا سونوگرافی، ندول تیروئید نیز تشخیص داده میشود. ندولهای تیروئیدی که اینگونه به صورت اتفاقی تشخیص داده میشوند احتمال سرطانی شدنشان از یک درصد هم بسیار کمتر است.

همچنین از علائم ندول تیروئید میتوان به موارد زیرنیز اشاره کرد   :

• احساس درد در ناحیه گلو
• سختی در بلع غذا
• سختی در تنفس
• ایجاد حالات عصبی,تپش قلب ,تعریق زیاد
• احساس خستگی افسردگی,
• یبوست

راه های تشخیص ندول تیروئید

• آزمایش خون
• انجام سونوگرافی و در صورت لزوم سی تی اسکن یا اسکن هسته ای
• نمونه برداری (FNA)
• نمونه برداری تیروئید (FNA)
  معمولا نمونه برداری سوزنی از گره های تیروئید (ندول) با معاینه توسط متخصصین غدد صورت می پذیرد اما در مواردیکه این گره ها بخوبی قابل لمس نبوده یا کوچک باشد و یا در عمق بافت تیروئید قرار گرفته باشد ,با هدایت سونوگرافی توسط سوزن مخصوص نمونه برداری از این گره ها نمونه برداری می شود .
   

در مطب دکتر مهرشاد جمالی (بیمارستان آپادانا) که جزء بهترین مراکز سونوگرافی تهران می‌باشد، نمونه برداری FNA بصورت تخصصی توسط  پزشکان مجرب انجام میشود.

اطلاعات آماری در مورد ندول تیروئید

• میان هر 12 تا 15 زن جوان یکی مبتلا به ندول تیروئید میشود.
• از هر 40 مرد جوان یکی مبتلا به ندول تیروئید میشود.
• بیش از 95 درصد از ندولهای تیروئید خوش خیم هستند.
• برخی از آنها کیستهایی هستند که با مایعی به غیر از بافت تیروئید پر شده اند.
• بیشتر مردم در 50 سالگی مبتلا به ندول تیروئید میشوند.
• احتمال ابتلا به ندول تیروئید با افزایش سن بیشتر میشود.
• نیمی از افراد 50 ساله حداقل دارای یک ندول تیروئید هستند.
• 60 درصد افراد 60 ساله دارای حداقل یک ندول تیروئید هستند.
• 70 درصد افراد 70 ساله دارای حداقل یک ندول تیروئید هستند.